وبلاگ
تاثیر روشنایی بر سلامت و خواب انسان
چگونه نور بر کیفیت خواب تأثیر میگذارد؟
نور بهشدت بر کیفیت خواب تأثیر دارد. برای تنظیم صحیح خواب، مهم است که محیط خواب خنک، ساکت و تاریک باشد. اگر کسی با عرق از خواب بیدار شده باشد یا صدای ناخواسته او را از خواب بپراند، اهمیت دو مورد اول را درک خواهد کرد. اما تأثیر نور ممکن است کمی پیچیدهتر باشد.
میدانید که محیطهای تاریک و آرام برای خواب مؤثرتر هستند. نور صبح به بیدار شدن کمک میکند، درحالی که تاریکی شب برای تجربه خواب عمیقتر مفید است. با این حال، گاهی اوقات با تلویزیون روشن میخوابیم، چراغهای خیابان به داخل اتاق نفوذ کرده و آن را روشن میکنند، یا نور شب را برای ایجاد مسیری ایمن به سمت آشپزخانه به کار میبریم.
در واقع، تا 40 درصد از افراد با نوعی از نور در اتاق خواب خود میخوابند. اما آیا تاکنون فکر کردهاید که نور، فارغ از شدت آن، چگونه بر خواب و سلامت ما تأثیر میگذارد؟
تأثیر روشن ماندن چراغ در شب
بر سلامت نور به تنظیم ریتم شبانهروزی یا ساعت طبیعی خواب و بیداری کمک میکند. نور شدید، مخصوصاً در صبح، به مغز سیگنال بیداری میدهد، در حالی که تاریکی شبانه مغز را برای استراحت آماده میکند. با وابسته شدن به برق و دستگاهها، زندگیامان نسبت به گذشته کمتر تاریک شده است.
مطالعهای در سال 2020 که در ژورنال Scientific Reports منتشر شد نشان داد که نیمی از خانههای مورد بررسی نورهایی داشتند که ترشح ملاتونین بدن را تا 50 درصد کاهش میدهد. این هورمون که به عنوان “هورمون تاریکی” شناخته میشود، نقش مهمی در سیگنالدهی به بدن برای خوابیدن دارد.
جولیا کوگان، روانشناس سلامت متخصص در خواب و استرس توضیح میدهد: زمانی که هوا تاریک است بدن تحریک به تولید ملاتونین میشود. اگر در شب در معرض نور قرار بگیریم، ممکن است ترشح ملاتونین مختل شود و این باعث سختی در خواب رفتن میشود. نور شبانه از منابعی مثل لامپ یا تلویزیون هم میتواند باعث اختلال در خواب شود. همچنین نورهایی که از بیرون وارد اتاق میشوند نیز ممکن است خواب را مختل کنند. بعلاوه، کیفیت پایین وسایل خواب نیز میتواند بر شرایط خواب تأثیر بگذارد.
تأثیر انواع نورهای مختلف بر سلامتی ما به چه صورت است؟
در صدر لیست تاثیرات منفی نور بر سلامتی انسان، نور آبی قرار دارد که از تبلتها، صفحهنمایش کامپیوتر، تلویزیون، لامپهای LED و فلورسنت و گوشیهای هوشمند ساطع میشود. محققان در یک مطالعه از ۱۲ نفر خواستند تا به مدت پنج شب متوالی، چهار ساعت پیش از خواب با آیپد (که نور آبی را پخش میکند) کتابهای الکترونیکی بخوانند و سپس به مدت پنج شب سایر شرایط را با خواندن کتابهای چاپی مقایسه کنند.
نتایج نشان داد زمانی که شرکتکنندگان با آیپد مطالعه میکردند، سطح ملاتونین کاهش مییافت، زمان بیشتری برای به خواب رفتن نیاز بود و زمان کمتری در خواب عمیق سپری میکردند، در مقایسه با زمانی که کتابهای چاپی میخواندند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها اعلام کرده است که نور سفید (که شامل نور آبی است) نیز میتواند مشکلساز باشد؛ در حالی که نور زرد کمترین تأثیر منفی بر کیفیت خواب دارد. همچنین تأیید شده است که نور قرمز بر ریتم شبانهروزی اثر زیادی ندارد.
برای افرادی که نمیتوانند بدون حداقل نوری در اتاق بخوابند، شواهد اخیر نشان میدهد که نور قرمز نسبت به سایر انواع نور کمتر در چرخه طبیعی خواب و بیداری بدن اختلال ایجاد میکند. تحقیقات حاکی از آن است که این به دلیل طول موج بلندتر نور قرمز است که کمتر در سرکوب تولید ملاتونین تأثیرگذار است. به طور کُل، یک اتاق تاریک بر هر نوع نوری اولویت دارد. با این حال، اگر شما یا فرزندتان به چراغ شب نیاز دارید، پیشنهاد میشود از یک لامپ قرمز استفاده کنید.
نتیجهگیری درباره تاثیر نور بر کیفیت خواب:
هرچه اتاق تاریکتر باشد، میتوانید خواب بهتری را تجربه کنید. قرار گرفتن در تاریکی رمز خواب راحتتر و سلامتی بیشتر است. برخی از راهکارهایی که میتوانید برای بهبود کیفیت خواب خود به کار ببرید عبارتند از: دستگاههای الکترونیکی خود را خاموش کنید. توصیه میشود صفحه نمایش خود را 60 دقیقه قبل از خواب خاموش کنید.
از عینک یا نرمافزارهایی استفاده کنید که به کاهش نور آبی ساطعشده از دستگاههای الکترونیکی کمک میکنند. استفاده از لامپ یا نورپردازی هوشمند که قابلیت برنامهریزی تدریجی کاهش نور در طول شب را دارند (برخی از آنها ادعا میکنند که نور آبی و سبز را نیز حذف میکنند). چراغهای شب را تا حد امکان نزدیک به زمین قرار دهید تا نور مستقیم به چشمان شما نتابد. میتوانید از چراغهایی که با حرکت فعال میشوند نیز استفاده کنید.
تأثیر نورپردازی بر انسان دامنه وسیعی دارد و میتواند بر احساسات، خلقوخو و حتی سلامت او اثر بگذارد. نورپردازی مناسب میتواند به بهبود خلقوخو کمک کند. پیش از مطالعه اثرات نورپردازی بر بدن و ذهن انسان، بهتر است نگاهی کوتاه به مفاهیم مرتبط با نور و روشنایی داشته باشیم.
منابع متعددی برای تولید نور وجود دارند و هر یک از این منابع، نورهایی با رنگها و کاربردهای مختلف ارائه میکنند. در واقع، هر منبع نوری یک منبع شار نوری محسوب میشود و هر چه میزان شار نوری که به سطح جسم میرسد بیشتر باشد، آن جسم بهتر دیده میشود. نور محیط نقش بسیار مهمی در زندگی ما ایفا میکند و نمیتوان تأثیرات نورپردازی بر انسان را نادیده گرفت.
نور مرئی قابل دید توسط انسان، نوعی موج الکترومغناطیس است که در محدوده 380 تا 780 نانومتر قرار دارد. وجود نور باعث میشود ما بتوانیم جهان اطرافمان را ببینیم و به آن شناخت پیدا کنیم. پارامترهایی مانند شار نور، شدت و بازده نور برای ارزیابی انواع مختلف نور استفاده میشوند و بازده نوری نشاندهنده نسبت شار نور به مصرف برق در تکنولوژی نورپردازی است.
این پارامترها تعیینکننده کیفیت نور هستند. در مکانهایی که دیدن جزییات و اشیای بسیار کوچک اهمیت دارد، باید از نور با کیفیت بالا استفاده شود. تاثیر نورپردازی بر احساسات انسان چگونه است؟ تاثیرات نورپردازی بر احساسات توسط بسیاری از روانشناسان تایید شده است. نور روشن میتواند احساسات مثبت یا منفی ما را تشدید کند.
زمانی که در محیطی با نور ملایم قرار داریم، سیگنالهای آرامشبخش به مغز ارسال میشوند. یک مثال از تاثیر مثبت نور بر احساسات انسان، تجربه حس خوشایند در مواجهه با آفتاب ملایم است؛ پرتوهای آفتاب به لحظات ما زیبایی میبخشند.
نورپردازی مناسب میتواند بهرهوری کارکنان را افزایش دهد و خریداران را به سمت خرید محصول خاص ترغیب کند. شدت، فرکانس، چشمکزن بودن و رنگ نور میتوانند احساسات افراد را تغییر دهند. حدود 80 سال پیش، محقق آلمانی گری والتر کشف کرد که فرکانس سوسو زدن نور بر فعالیت مغز تاثیر دارد.
احتمالاً مشاهده کردهاید که تمرکز بر شعله شمع احساس آرامش و هماهنگی درونی ایجاد میکند. دلیلش این است که سوسو زدن شمع تأثیر ماساژ بر چشمها دارد و خستگی را کاهش میدهد. فرکانس سوسو زدن شمع در محدوده ریتمهای آلفا و تتا است. این وضعیت آرامش که مدیتیشن منظم آلفا-تتا نامیده میشود میتواند منجر به افزایش خلاقیت، بهبود مقاومت در برابر استرس و عملکرد بهتر حافظه کوتاهمدت و بلندمدت شود.
نورپردازیهای مصنوعی مختلفی وجود دارند که مغز را با امواج تتا تحریک میکنند و فواید متعددی به همراه دارند. برخی از این فواید عبارتند از:
کاهش استرس و اضطراب بازسازی سریعتر بدن و افزایش هوشیاری پس از استرسهای جسمی و روحی تقویت سیستم ایمنی بدن ایجاد آرامش عمیق افزایش شدت احساسات تقویت شهود توسعه ارتباط با اعماق ناخودآگاه که محل نگهداری تجربه، خلاقیت و احساسات ما است افزایش سطح خلاقیت بهبود توانایی حل مسئله برنامهریزی ناخودآگاه افزایش تواناییهای یادگیری تقویت حافظه بلندمدت
آیا رنگ نور میتواند در کوچک یا بزرگتر جلوه دادن یک محیط تأثیر بگذارد؟
با بهرهگیری از اثرات نورپردازی بر احساسات انسان، میتوانیم فضایی را متفاوت از ابعاد واقعیاش نمایش دهیم. با تنظیم مناسب رنگ نور، این امکان وجود دارد که ابعاد بصری فضا را به دلخواه تغییر دهیم. به عنوان مثال، استفاده از نورهای روشن باعث میشود فضا بزرگتر به نظر برسد.
اگرچه نور قرمز در نورپردازی گرما و صمیمت اضافه میکند، اما این نور معمولاً باعث میشود اتاق کوچکتر دیده شود. نور سفید به شکل ویژهای فضا را بزرگتر نشان میدهد. همچنین، رنگهای روشن دیگری نظیر پاستیلی هم میتوانند برای بزرگتر جلوه دادن فضا به کار گرفته شوند.
به علاوه، بهتر است به رنگ دیگر اشیای موجود در فضا توجه کنیم، زیرا بازتاب نور روی وسایل با رنگهای مختلف میتواند متفاوت باشد. همچنین، باید در نظر داشت میزان نور طبیعی که از پنجرهها یا نورگیرها وارد میشود، میتواند غلظت نور مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد. هر چه غلظت رنگ نور بیشتر باشد، رنگ پررنگتر دیده میشود. استفاده از رنگهای گرم مثل قرمز در محیطهایی با پنجرههای کوچک و نور محدود ممکن است فضا را بسیار کوچکتر نشان دهد.
سخن پایانی
شما می توانید برای خرید کالاهای خود در زمینه برق و روشنایی به سایت رایا چراغ پارس مراجعه نموده و از محصولات آن دیدن نمایید.
